Friday, August 21, 2026

**LỊCH SỬ NHA KỸ THUẬT – BỘ TỔNG THAM MƯU

**LỊCH SỬ NHA KỸ THUẬT – BỘ TỔNG THAM MƯU

QUÂN LỰC VIỆT NAM CỘNG HÒA**

Mục đích của bài viết này là cung cấp cho các cựu quân nhân và nhân viên dân chính từng phục vụ trong những đơn vị trực thuộc Nha Kỹ Thuật / Bộ Tổng Tham Mưu / QLVNCH, hiện đang định cư tại Hoa Kỳ và khắp thế giới tự do, một cái nhìn tổng quát – rõ ràng và chính xác – về tổ chức, nhiệm vụ, và những hoạt động đặc biệt của đơn vị này.

Trong suốt thời gian tồn tại, Nha Kỹ Thuật là một đơn vị đặc biệt, hoạt động trong vùng bóng tối của chiến tranh, với nhiệm vụ vượt xa khuôn khổ của một đơn vị tham mưu thông thường. Chính vì tính chất tuyệt mật, ngay cả những quân nhân phục vụ trong Nha cũng không nắm hết toàn bộ cơ cấu và nhiệm vụ của đơn vị. Do đó, những hiểu lầm từ các đơn vị bạn là điều dễ hiểu.

Thật ra, danh xưng “Nha Kỹ Thuật” chỉ là vỏ bọc. Bên trong là Bộ Tư Lệnh Chiến Tranh Ngoại Lệ, một đại đơn vị ngang cấp Sư đoàn Tổng Trừ bị, do một vị Thiếu Tướng làm Tư lệnh. Nha Kỹ Thuật trải qua nhiều lần cải danh, tái tổ chức, và mở rộng nhiệm vụ, tùy theo tình hình chính trị – quân sự từng giai đoạn.

I. Khởi đầu – Con đường dẫn vào Nha Kỹ Thuật

Cuối năm 1960, khi đang phục vụ tại Sư đoàn 1 Bộ Binh ở Quảng Trị, tôi bất ngờ nhận lệnh trình diện Phủ Tổng Thống. Một sĩ quan cấp úy trẻ như tôi không thể tưởng tượng được lý do. Từ Quảng Trị vào Huế, rồi Đà Nẵng, rồi Sài Gòn – mỗi chặng đường đều có đơn vị khác nhau đón tiếp, giữ bí mật tuyệt đối, không ai nói một lời thừa.

Tại một căn nhà nhỏ ở Tân Định, tôi gặp những nhân viên Hoa Kỳ lần đầu tiên. Một người Mỹ ngạc nhiên vì khả năng Anh ngữ của tôi, và cho biết ngày hôm sau tôi sẽ tham dự khóa “Clandestine Operation” – khóa huấn luyện điệp báo đặc biệt dành cho nhân viên hoạt động trong hậu tuyến địch.

Tên tôi được đổi thành Emile, các bạn học khác mang tên Tây như Leon, Antoine, Charles… để tiện cho người Mỹ ghi nhớ và để bảo mật lý lịch. Chúng tôi còn được cấp thêm bí danh để sử dụng trong công tác.

Khóa học kéo dài bốn tuần. Sau khi tốt nghiệp, tôi được trình diện vị chỉ huy trực tiếp – Đại úy Ngô Thế Linh, Trưởng phòng 45 của Sở Khai Thác Địa Hình, trực thuộc Phủ Tổng Thống. Tôi từng phục vụ dưới quyền ông tại Quân đoàn I năm 1958, nên cuộc tái ngộ này mở ra một bước ngoặt lớn trong đời binh nghiệp của tôi.

Từ đây, tôi bước vào thế giới của tình báo chiến lược, hoạt động đặc biệt, và những nhiệm vụ tuyệt mật kéo dài suốt 14 năm – cho đến ngày Nha Kỹ Thuật giải tán 28/4/1975.

II. Sở Khai Thác Địa Hình – Nền móng của Nha Kỹ Thuật

Sở Khai Thác Địa Hình do Đại tá Lê Quang Tung chỉ huy, hoạt động dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Cố vấn Ngô Đình NhuTổng thống Ngô Đình Diệm. Phòng 45 (Phòng E) phụ trách điệp báo miền Bắc, tổ chức các mạng lưới xâm nhập từ miền Nam hoặc từ các quốc gia thứ ba.

Tên bí mật của đơn vị là Khiêm Quang, mỗi chữ tượng trưng cho một phòng. Phòng E về sau được gọi là SB – Sở Bắc.

Từ 1960 trở đi, nhu cầu tình báo chiến lược tăng mạnh, nhằm đánh giá khả năng xâm lược của miền Bắc. Hoa Kỳ – qua cơ quan Combined Studies và CIA – cung cấp tài chính, kỹ thuật, chuyên viên, và phương tiện để thực hiện các công tác đặc biệt.

III. Từ LLĐB đến Nha Kỹ Thuật

Năm 1963, Sở Khai Thác Địa Hình được cải tổ thành Bộ Tư Lệnh Lực Lượng Đặc Biệt, với hai Liên đoàn 77 và 31. Sau biến cố 1963, LLĐB đổi chỉ huy, dời về Nha Trang, và Sở Bắc tách ra thành Sở Khai Thác / BTTM, do Đại tá Trần Văn Hổ chỉ huy.

Song song, phía Hoa Kỳ thành lập MACV-SOG (Studies and Observations Group) – thực chất là Special Operations Group – để cố vấn và yểm trợ các công tác đặc biệt của Việt Nam.

IV. Các đơn vị đặc nhiệm – xương sống của Nha Kỹ Thuật

1. Đoàn 11 và Đoàn 68 – Công tác Không vận

  • Đoàn 68: tổ chức các toán tình báo dài hạn xâm nhập miền Bắc bằng trực thăng vận hoặc nhảy dù.

  • Đoàn 11: các toán STRATA – trinh sát ngắn hạn, thu thập mục tiêu tại biên giới Lào – Việt.

2. Sở Liên Lạc – Biệt Kích Lôi Hổ

Thành lập giữa thập niên 1960, do các sĩ quan Nhảy Dù chỉ huy:

  • Đại tá Hồ Tiêu

  • Đại tá Liêu Quang Nghĩa

  • Đại tá Nguyễn Văn Minh

  • Đại tá Nguyễn Minh Tiến

Sở Liên Lạc có ba Chiến đoàn:

  • Chiến đoàn I – Đà Nẵng

  • Chiến đoàn II – Kontum

  • Chiến đoàn III – Ban Mê Thuột

Các toán Lôi Hổ hoạt động ngoài biên giới, thâm nhập sâu vào lãnh thổ địch, phá hoại, thám sát, chỉ điểm không kích.

3. Sở Không Yểm

Phối hợp với Không quân VNCH để:

  • trực thăng xâm nhập/triệt xuất

  • thả toán bằng C‑47, C‑123, C‑130

  • yểm trợ bằng Skyraider, F‑5 Phi đoàn trực thăng 219 thường xuyên tăng phái cho Nha Kỹ Thuật.

4. Sở Phòng Vệ Duyên Hải – Biệt Hải

Tiền thân là căn cứ “Pacific”. Ban đầu dùng thuyền đánh cá cải hoán để xâm nhập miền Bắc. Sau đó được Hoa Kỳ cung cấp:

  • tàu SWIFT, NASTY

  • tàu lớn PTF (Patrol – Torpedo – Fast)

Biệt Hải được huấn luyện tương đương SEAL của Hoa Kỳ:

  • bơi lội, scuba

  • nhảy dù ven biển

  • xâm nhập – triệt xuất bằng đường biển

5. Sở Tâm Lý Chiến

Điều khiển các hệ thống phát thanh bí mật:

  • Đài Tiếng Nói Tự Do – hệ thống “xám” chống tuyên truyền CS

  • Đài Gươm Thiêng Ái Quốc – tiếng nói của “Mặt trận Giải phóng Miền Bắc”

  • Đài Mẹ Việt Nam – tiếp nối sau này

Hai đài phát tuyến Cồn Tre (Quảng Trị) và Thanh Lam (Huế) phủ sóng đến tận biên giới Hoa – Việt.

V. Giai đoạn 1968–1975 – Thu hẹp nhưng vẫn chiến đấu

Sau Tết Mậu Thân và hòa đàm Paris, hoạt động đặc biệt giảm dần. Tuy nhiên, Nha Kỹ Thuật vẫn tiếp tục:

  • thám sát nội biên

  • xâm nhập các vùng địch kiểm soát

  • phá hoại đường xâm nhập của Bắc Việt

  • phối hợp với các Quân đoàn trong các chiến dịch then chốt

Dù không còn xâm nhập sâu miền Bắc như trước 1968, các toán vẫn chiến đấu với tinh thần:

“Xem cái chết nhẹ tựa lông hồng.”

Nhiều toán đã làm chậm đáng kể tốc độ xâm nhập của Bắc Việt vào miền Nam.

VI. Ngày cuối – 28 tháng 4 năm 1975

Theo khẩu lệnh của Đại tướng Tổng Tham Mưu Trưởng, Nha Kỹ Thuật chính thức giải tán ngày 28/4/1975, kết thúc một chương dài của chiến tranh ngoại lệ Việt Nam.

Nhưng tinh thần của những người lính Nha Kỹ Thuật – từ Lôi Hổ, Biệt Hải, STRATA, Công tác, Không yểm, Tâm lý chiến – vẫn còn đó. Những giờ phút oai hùng, những công tác thầm lặng, những hy sinh không tên… vẫn sống mãi trong ký ức của những người từng khoác áo đơn vị đặc biệt này.

Thiếu Tá Lữ Triệu Khanh Khóa 5 SQTB

No comments:

Post a Comment